Wiwat Maj, 3 - Maj!

Jan Matejko - Uchwalenie Konstytucji 3 Maja

Prace nad przygotowaniem ostatecznego tekstu pierwszej polskiej konstytucji, prowadzone były w tajemnicy przed większością posłów Sejmu Czteroletniego. Pracowali nad nią najwybitniejsi polscy działacze, z marszałkiem sejmu Stanisławem Małachowskim, Ignacym Potockim i Hugonem Kołłątajem. Niedługo też do współpracy przystąpił król, a krąg współpracowników zaczął się rozszerzać co nie wpłynęło korzystnie na rozwój dalszych wypadków. Wieści dotarły do carskiego ambasadora - Bułhakowa. Aby więc utrudnić działanie przeciwników, termin ogłoszenia konstytucji trzymano w tajemnicy.
  
Wreszcie 3 maja 1791 roku podczas obrad sejmu, kiedy to marszałek sejmu zagaił sesję i poprosił o sprawozdanie o niebezpieczeństwach zagrażających Rzeczypospolitej, posłowie zaczęli się domagać ratunku państwa. Wówczas król - Stanisław August Poniatowski oświadczył, że widzi ratunek jedynie we wzmocnieniu państwa, w nowej konstytucji. Sala sejmowa wypełniła się okrzykami i posłowie zażądali odczytania konstytucji. Propozycja z entuzjazmem została przyjęta. Obrady Sejmu Czteroletniego uwieńczone zostały uchwaleniem Konstytucji, która zreformowała ustrój państwowy Rzeczypospolitej.
  
Konstytucja regulowała podział władzy na: ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą. Znosiła odrębność między Koroną i Litwą, wprowadzała jednolity rząd, skarb i wojsko, a państwo zostało scentralizowane. Choć połowicznie traktowała kwestie społeczne, stanowiła poważny krok naprzód w dziele reformy państwa. Przeszła ona do historii jako druga na świecie, po konstytucji amerykańskiej z 1787 roku a pierwsza w Europie przed konstytucją francuską z 1791 roku, demokratyczna ustawa zasadnicza XVIII wieku.
  
Rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 Maja obchodzili polscy patrioci, w sposób bardzo uroczysty nawet podczas rozbiorów, nawet jeśli spotykały ich za to represje i sprzeciwy ze strony zaborców. Szczególnie uroczyście świętowano w Galicji pod koniec XIX wieku, następnie w okresie międzywojennym. Jednak po II wojnie światowej, w obliczu nowej rzeczywistości, zaprzestano jej obchodzenia. Jako święto państwowe została uchwalona 6 kwietnia 1990 roku przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej.
  
Tradycyjnie co roku, uczniowie Szkoły Podstawowej w Sadowej starają się uczcić rocznicę Konstytucji uroczystym apelem. Również w tym roku odbył się taki apel na terenie naszej placówki. Uczniowie klas IV - VI przygotowali montaż słowno - muzyczny, w którym wykorzystane były wiersze czołowych polskich poetów; F. Karpińskiego, A. Naruszewicza, B. Sadowskiej - Klimkowej, M. Konopnickiej i wielu innych. W tle pobrzmiewała muzyka: Polonez Trzeciego Maja, Pożegnanie Ojczyzny M. K Ogińskiego.