Wady postawy w pigułce

Skoliozy

Skolioza dwółukowa typu S Skolioza jednołukowa typu C

Skolioza, zwana bocznym skrzywieniem kręgosłupa, jest wadą postawy, polegającą na wielopłaszczyznowym odchyleniu linii kręgosłupa od stanu prawidłowego. Odchylenie to występuje w trzech płaszczyznach:
- czołowej - kręgosłup wygina się w bok: w prawo lub w lewo,
- strzałkowej - pogłębia się wygięcie kifotyczne lub lordotyczne,
- poprzecznej - następuje rotacja (obrót) kręgów, co prowadzi do powstania garbu.

Skolioza może powodować niekorzystne zmiany w układzie ruchu, układzie krążeniowo-oddechowym, w sprawności i wydolności fizycznej, a także w różnych narządach wewnętrznych.

W zależności od stopnia zaawansowania zmian wyróżniamy następujące stadia skoliozy (klasyfikacja wg M. Kutzner-Kozińskiej):

1. Postawa skoliotyczna - jest to wstępne stadium wady. Występuje asymetria barków, łopatek, trójkątów talii, ale nie dochodzi jeszcze do skrzywienia bocznego kręgosłupa lub jest ono niewielkie. Napięciem mięśni można uzyskać pełną korekcję postawy;
2. Skolioza I° - jest to skrzywienie, którego kąt dochodzi do 30°. Zmiany dotyczą układu mięśniowo-wiązadłowego, bez zniekształceń kostnych. Możliwa jest korekcja bierna - całkowita, natomiast korekcja czynna - znaczna (prawie całkowita);
3. Skolioza II° - skrzywienie o wartościach kątowych 31-60°. Występują zmiany strukturalne w kręgach i krążkach międzykręgowych. Kręgosłup ulega zrotowaniu, co objawia się garbem żebrowym (lub wałem lędźwiowym przy skrzywieniach w odcinku lędźwiowym). Korekcja czynna nie daje efektów, a bierna - niewielkie;
4. Skolioza III° - jest to skrzywienie o kącie przekraczającym 60°, z daleko posuniętymi zmianami strukturalnymi: sklinowaceniami i torsją kręgów, deformacjami żeber i miednicy. Skrzywienie to nie koryguje się.

Pod względem przyczyn powstawania, skoliozy dzielą się na:
1. Skoliozy funkcjonalne (wady postawy, asymetrie kończyn, skrzywienia reflektoryczne, bólowe itp.).
2. Skoliozy strukturalne:
a) kostnopochodne,
b) nerwopochodne,
c) mięśniopochodne,
d) idiopatyczne - występujące najczęściej i stanowiące 80-90% skolioz.

Przyczyny powstawania skolioz idiopatycznych nie są znane. Niewiele przemawia za tym, że zmiany w obrębie układu mięśniowego są przyczyną pierwotną. Jednakże towarzyszące skoliozie zaburzenie równowagi mięśniowej przyczynia się niewątpliwi do postępu skrzywienia. Powstaje obraz dystonii mięśniowej (stąd częsta nazwa skolioz idiopatycznych - skoliozy dystoniczne).

Nieznana przyczyna powstawania skolioz zmusza do leczenia objawowego. Ogranicza się ono do przeciwdziałania widocznym skutkom choroby. W postępowaniu korekcyjnym dąży się do wyprostowania skrzywień kręgosłupa. Gimnastyka korekcyjna zajmuje się tylko mniej zaawansowanymi postaciami skolioz. Domeną gimnastyki korekcyjnej powinny być postawy skoliotyczne i skoliozy I°. Bardziej zaawansowane przypadki wymagają postępowania rehabilitacyjnego.

Plecy okrągłe | Plecy wklęsłe | Plecy wklęsło-okrągłe | Płaskostopie |